نقد ی بر مجموعه شعر باد مخابره خواهد کرد

در مجله ادبی پیاده رو

http://www.piadero.ir/portal/index.php?do=post&id=680#

------------------------------------------------------------------------

خوانش شعری از غزال مرادی؛

نوشته :حمیدرضا شکارسری

http://qudsonline.ir/NSite/FullStory/News/?Id=69033

-------------------------------------------

شعری ازمن در سایت نورهان

http://www.nowrahan.com/mores.aspx?s=14&mm=125&t=17&id=1

خبر چاپ "باد مخابره خواهد کرد "در خبرگزاری کتاب ایران

لینک خبر

http://www.ibna.ir/vdcfxjdy1w6djxa.igiw.html

بخوانید نقد باد مخابره خواهد کرد توسط دکتر محمد علی چراغی را درلینک زیر

http://pange-pangare.blogfa.com/post/41

-------------------------------------------------------------------------

جلسه نقد کتاب باد مخابره خواهدکرد

سه شنبه 27 تیرماه 1391

ساعت 17-19

مکان :مرکز آفرینشهای ادبی

حوزه هنری استان مرکزی

اراک  میدان ساعت

"باد مخابره خواهد کرد " نقد شد لینک خبر

http://www.mehrnews.com/fa/newsdetail.aspx?NewsID=1653564

------------------------------------------------------------

نکند هوا را

به سیاره‌ی دیگری فروخته باشی

من هنوز

هوای تو را در سر دارم

وتو

هوای حوای دیگری

که خوب           بلد است

گیسوانش را درآب بیندازد

وبکشاندت

آن جا

آن جا که ماهیانش

در ساحل تور پهن می‌کنند

و موج موج شن به دریا می‌ریزد

 

هنوز اند ک نفسی می کشم

وته فنجانم ..........................

 

 

 

 

بخوانید

نقد باد مخابره خواهد کرد 

را توسط  سپیده جدیری

http://shahrgon.com/?p=8199

نگاهی به مجموعه شعر “باد مخابره خواهد کرد” سروده‌ی غزال مرادی، انتشارات اردیبهشت-سپیده جدیری

اشاره:
غزال مرادی روز بیست و سوم بهمن سال 1363 در تهران و در خانواده‌ای متولد شد که به نوعی همگی دستی در قلم  داشتند؛ از مادرش (م. پاشایی) گرفته که تا کنون چندجلد کتاب به رشته‌ی تحریر درآورده است، تا سه خواهرش که همگی در زمینه‌ی ادبیات فعال‌اند. مرادی تحصیلات دانشگاهی‌اش را در مقطع کارشناسی رشته‌ی ریاضی به پایان رسانده است. او هرچند که از سال 1377 شروع به سرودن شعر کرد اما فعالیت جدی در این زمینه‌ را از سال 1384 با چاپ شعری در یکی از نشریه‌های دانشجویی آغاز کرد و در واقع از سال 1387 بود که بیشتر به شعر و ادبیات روی آورد. مرادی وبلاگی نیز در زمینه‌ی شعر دارد به آدرس degardisy2.persianblog.ir و مجموعه‌ شعر “باد مخابره خواهد کرد” ماحصل فعالیت‌هایش در زمینه‌ی شعر به شمار می‌آید.

***

 

از یاد بردن خنده‌ام

آن‌قدر خبر مهمی نبود

که تیتر اول روزنامه‌ها شود

 

(بخشی از شعر “۴۹”، صفحه‌ی ۵۵)

 

یکی از بحث‌هایی که به تازگی بیش از گذشته درباره‌ی شعر امروز ایران مطرح می‌شود سراسر اندوهناک و سیاه بودنِ آن است؛ به ویژه این که “مرگ‌اندیشی” به ویژگی غالب این سروده‌ها تبدیل شده است. این که غمناکی را خاصیت “شعر” بدانیم باور اشتباهی است چرا که اگر نخواهیم زیاد راه دور برویم، حتی با نگاهی به شعر نسل‌های پیشین خودمان نیز می‌بینیم که در میان خیل سروده‌های غمبار، همیشه لحظاتی سرخوش و نشاط‌آور هم وجود داشته‌ است.

در این باره که چرا شعر نسل امروز ایران یک‌سره سیاه‌ پوشیده است شاید بتوان بهترین توضیح را در خود این اشعار جست‌وجو کرد؛ اشعاری که زاده‌ی ذهن اجتماعی است که تا سال‌ها نه دل و دماغ انتخاب رنگی به جز سیاه و خاکستری را برای پوشش خود داشت و نه اجازه‌اش را:

از  ستون‌های سربی این کلمات

بالا نرو

تاکسی‌های شهر من

روزنامه‌های سیاری هستند

از آزادی

تا انقلاب

مردم

راهبه‌های سیاهپوشی

که با عصای سپید

پیاده‌روهای شهر را کشف می‌کنند

از آن ستون‌ها پایین بیا

و کمی به شیشه‌ها بچسب

برق بیاندازشان مثل آه

تمیزِ تمیز

باید پای مجسمه‌های‌مان آب بریزیم

تا قد بکشند

و به شبح‌های سپید

                        وسط میدان‌های‌مان افتخار کنیم

 

(شعر “۲”، صفحه‌ی ۸)

شعر فوق به رغم زبان ساده‌ای که شاید آن را در یارکشی‌های جریان مُد شده‌ی موسوم به “ساده‌نویسی”، در طرف این جریان نشان دهد، از ساده‌اندیشی‌های مرسوم این جریان به دور مانده و همین امر، در نهایت به خلق اثری انجامیده است که هم “نقد اجتماعی” است و هم “شعر”. مزیت دیگر این شعر در عین حال این است که از شعارگونه‌گی شعرهای سیاسی – اجتماعی رایج کاملا مصون مانده است. در یک کلام، می‌توان گفت که غزال مرادی “اجتماع” و “درد” آن را “تمیزِ تمیز” شعر کرده است.

تازه او شاعری‌ست که خود را “مردم‌زده” معرفی می‌کند، و با این حال، می‌بینیم که اغلب شعرهای اولین مجموعه‌اش با این اجتماع و سیاهی‌های‌ آن به شکلی تنگاتنگ در پیوند است:

مردم‌زده‌ام

و هر سلامی می‌برد مرا

در گردابی از مردم

موج موج مرا با خود می‌برند

و پشت سرم

آگهی‌های ترحیم

چسب می‌خورند

روی دیوار

(بخشی از شعر “۸”، صفحه‌ی ۱۳)

به روایت این اشعار، غم همیشگی این اجتماع، “نه‌”ی همیشگی شنیدن به آرزوهایش؛ آرمان‌هایش است. “نه”ی همیشگی شنیدن به رؤیای زندگی بهتر. “نه”یی ابدی که سرخورده‌مان کرده است، خُردمان کرده است، آن‌قدر که دیگر «این داستان عوض نخواهد شد»؛ دست کم در این نسل امیدی به عوض شدن چیزی باقی نمانده است:

نه به روایت تو

نه به روایت دانای کل

نه به روایت دوربین‌های مدار بسته

این داستان عوض نخواهد شد

نام پدر من یوسف نیست

که بوی پیراهنش

بپیچد در چاه‌های جهان

آن‌قدر که به جای نفت

عطر استخراج شود

و کارخانه‌های اسلحه سازی

مسلح شوند به گل‌های سرخ

ابوغریب خانه‌ی مردان غریبی شود

که گوانتانامو را

با دیوارهای شیشه‌ای می‌سازند

که پرنده‌های زینتی پرورش دهند

….

این در، بسته هم که بماند

چیزی عوض نخواهد شد

پیاده روها همچنان به من تنه می‌زنند

آن‌قدر که کلید خانه‌ام را گم کنم

(شعر “۱۶”، صفحه‌ی ۲۰)

امیدها و اضطراب‌های اجتماع ما صدالبته که با امیدها و اضطراب‌های مردم دنیاهای همسایه، هم‌کاسه و هم‌پیاله است؛ چرا که هم رؤیاهای‌مان به یکدیگر شبیه است و هم دنیاهای‌مان؛ حتی اشتباه‌های‌مان شبیه به هم است؛ اشتباه‌های تاریخی ‌ما… آنها از رؤیاهای‌شان سرخورده می‌شوند و این یکی‌ها هم از دل در گرو چنان رؤیاهایی داشتن سرخورده‌تر. گاهی تاریخ ما برای آنها تکرار می‌شود و گاهی تاریخ آنها برای ما.

شعر غزال مرادی روایتگر سرخوردگی‌های چند نسل است، سرخوردگی‌هایی که در ما و دنیاهای همسایه‌مان بدون قائل شدن هیچ اولویتی تکرار می‌شود:

می‌ترسم

این مرده باد با آن زنده باد ائتلاف کند

و کفش آهنی تنگ‌تری

برای آزادی بسازند

می‌ترسم این زنده باد

اتاق‌های شکنجه‌ی مدرن‌تری بسازد

یا آن مرده باد

کوهی بسازد

از جسدهای سوخته

و ما که می‌خواستیم

جهان بهتری بسازیم

مشت‌هایمان در هوا معلق بماند

 

(بخشی از شعر “۱۹”، صفحه‌ی ۲۴)

آنچه در این اشعار به شکل قابل توجه‌ای به چشم می‌آید، حضور روزنامه‌هاست… روزنامه‌ها در مجموعه‌ی “باد مخابره خواهد کرد” حضوری پُررنگ دارند؛ چنان که در جوامع سیاست‌زده‌ای چون جامعه‌ی ایران… جالب‌تر این که حتی شعر عاشقانه‌ی کتاب نیز از  حضور این مهمان‌های ناخوانده (روزنامه‌ها) بی‌نصیب نمانده است:

 

قرارمان

همان ایستگاه قدیمی

کنار دکه‌ی روزنامه فروشی

من روزنامه‌های صبح را بخوانم

و تو

پکی عمیق

به همه‌ی روزنامه‌های جهان بزنی

عشق‌مان را

مثل پروانه‌ای خشک شده

در جاسوئیچی‌ای حبس کنیم

 

(بخشی از شعر “۴۲”، صفحه‌ی ۴۸)

 

اگر روزنامه خواندن و کافه‌نشینی برای نسل قبل از انقلاب ۵۷، نمادی از روشنفکری به شمار می‌آمد، امروز اولی، نماد نسلی تشنه‌ی آگاهی سیاسی‌ست و دومی، نماد تنها تفریح موجود برای یک نسل سوخته و غم‌زده:

و کافه‌های شهر

مرا به یاد کسی می‌اندازد

مثل بوفه‌ی دانشکده

که به یادت می‌افتم

در سرم توفان می‌کنی

و شبیه باران‌های استوایی

اثری هم از تو نمی‌ماند

صندلی همیشه جای یک نفر است

یک نفر که نخواهد بود

باید انتخاب کنم

ته مانده‌ی این فنجان را سر بکشم

یا اسیر نقش‌هایش شوم؟

قهوه‌ی جدیدی سفارش می‌دهم

تا سطرهای بعدی را بنویسم

 

(شعر “۱۴”، صفحه‌ی ۱۸)

 

نسلی چند تکّه که هر تکّه‌اش را باید در گوشه‌ای از جهان جست‌وجو کرد؛ نسل گریز، تبعید و خانه به دوشی:

 

چشمه

هنوز         قرصی نشده

که بیاندازمش بالا

دریا

هنوز

قاصدکی

که فوتش کنی طرف من

همین که

نبضت می‌زند

در گوشه‌ای از دنیا

کافی‌ست نگرانت باشم

 

(بخشی از شعر “۴”، صفحه‌ی ۱۰)

اگر از حشوها و سطرهای بی‌جان برخی اشعار مجموعه‌ی “باد مخابره خواهد کرد” با چشم‌پوشی عبور کنیم، غزال مرادی با این مجموعه نشان داده است که ایران در این سال‌های بی‌رمق نیز می‌تواند شاعرانی به واقع “مردمی” و در عین حال، نه “شعارسرا”، که “شاعر” را به خود ببیند؛ شاعرانی که شعر آنها سیاهی‌ یک تاریخ را بر جریده‌ی عالم به ثبت خواهد رساند.

 منبع :مجله شهرگان -June 1, 2012